ตำบลบางระกำ

ศูนย์คุณธรรมตำบลบางระกำ

ประสบการณ์การพัฒนาคนและสังคมขององค์การบริหารส่วนตำบลบางระกำ

 

สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานของตำบลบางระกำ

อำเภอบางเลน   จังหวัดนครปฐม

1.  สภาพทั่วไป

                1.1  ที่ตั้ง

• องค์การบริหารส่วนตำบลบางระกำ  ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอบางเลน  ระยะทางห่างจากอำเภอบางเลน  ประมาณ  17  กิโลเมตร

                1.2  เนื้อที่

• มีพื้นที่รับผิดชอบ  30  ตารางกิโลเมตร  หรือประมาณ  18,750  ไร่

                1.3  ภูมิประเทศ

• เป็นที่ราบลุ่มอุดมสมบูรณ์  มีแม่น้ำท่าจีนไหลผ่าน  แบ่งตำบลออกเป็นสองฝั่ง  ฝั่งตะวันออก  9  หมู่บ้าน  ฝั่งตะวันตก  6  หมู่บ้าน  และมีอาณาเขตติดต่อ  ดังนี้

ทิศเหนือ                จรด             ตำบลลำพญา ตำบลคลองนกกระทุง  ตำบลบางปลา

                ทิศใต้                     จรด             ตำบลบางแก้วฟ้า  ตำบลบางพระ  อำเภอนครชัยศรี

                ทิศตะวันออก       จรด             ตำบลนราภิรมย์  ตำบลคลองโยง  อำแภอพุทธมณฑล

                ทิศตะวันตก          จรด             ตำบลบ้านหลวง  ตำบลดอนพุทรา  อำเภอดอนตูม

            1.4  การปกครอง    แบ่งเขตการปกครองออกเป็น  15  หมู่บ้าน  คือ         

                        หมู่ที่ 1        บ้านบางขโมย                          มีจำนวนครัวเรือน           64           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 2        บ้านแหลมไร่                           มีจำนวนครัวเรือน           39           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 3        บ้านบางขโมย                          มีจำนวนครัวเรือน           95           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 4        บ้านบางขโมย                          มีจำนวนครัวเรือน           71           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 5        บ้านคลองสวิตชาติ                    มีจำนวนครัวเรือน           146         ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 6        บ้านแหลมไร่                           มีจำนวนครัวเรือน           52           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 7        บ้านท้องคุ้ง                             มีจำนวนครัวเรือน           82           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 8        บ้านบางระกำ                           มีจำนวนครัวเรือน           174         ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 9        บ้านบางระกำ                           มีจำนวนครัวเรือน           67           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 10     บ้านบางระกำ                            มีจำนวนครัวเรือน           62           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 11     บ้านคลองชัยขันธ์                      มีจำนวนครัวเรือน           94           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 12     บ้านคลองชัยขันธ์                      มีจำนวนครัวเรือน           48           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 13     บ้านคลองบางบอน                     มีจำนวนครัวเรือน           56           ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 14     บ้านหนองปรง                           มีจำนวนครัวเรือน           150         ครัวเรือน

                        หมู่ที่ 15     บ้านทุ่งไผ่ลิง                            มีจำนวนครัวเรือน           42           ครัวเรือน

               รวมจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น  1,242  ครัวเรือน  (ข้อมูลจากทะเบียนราษฎร์ ณ 31 มีนาคม 2548)        

1.5  ประชากร

• ประชากรทั้งสิ้น  4,549  คน  แยกเป็น  ชาย  2,188  คน  หญิง  2,361  คน  (ข้อมูลจากทะเบียนราษฎร์ ณ  วันที่ 31  มีนาคม  2548 )

    ความหนาแน่นเฉลี่ย  150  คน/ ตารางกิโลเมตร

หมู่ที่	จำนวนครัวเรือน	ประชากรชาย          (คน)	ประชากรหญิง            (คน)	รวมจำนวนประชากร	ร้อยละ
1	64	99	119	218
2	39	62	68	130
3	95	169	177	346
4	71	145	125	270
5	146	228	247	475
6	52	84	120	204
7	82	148	158	306
8	174	302	323	625
9	67	107	131	238
10	62	146	143	289
11	94	161	188	349
12	48	79	79	158
13	56	113	134	247
14	150	251	273	524
15	42	94	76	170
	1,242	2,188	2,361	4,549

 

2.4  ผลผลิต/สินค้า  สำคัญของตำบล   ได้แก่

                        1.)  ข้าว,มัน,ผักบุ้ง, ผักกะเฉด, ผักหวาน, ถั่วฝักยาว, มะเขือ, ผักชีฝรั่ง, แตง, โหรพา, กะเพา, ตะไคร้

                        2.)  มะม่วง, มะพร้าว, ฝรั่ง, ขนุน, มะกอก, มะละกอ, กล้วยน้ำว้า

                        3.)  กล้วยไม้,  ดอกกุหลาบ, ดอกรัก, ดอกดาวเรือง, ดอกมะลิ

                        4.)  กุ้ง, ปลานิล, ปลาหมอ, ปลาดุก, ปลาตะเพียน, กบ

                        5.)  เครื่องลายเบญจรงค์

3.  สภาพทางสังคม

                3.1  การศึกษา

• โรงเรียนประถมศึกษา        3          แห่ง   ได้แก่ 

                        1) โรงเรียนวัดสุขวัฒนาราม 

                        2)  โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 4

                        3)  โรงเรียนบ้านหนองปรง

• โรงเรียนมัธยมศึกษา              1          แห่ง (ขยายโอกาสทางการศึกษา)

                        1)  โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 4

                3.2  สถาบันและองค์กรทางศาสนา

• วัด   1   แห่ง

                3.3  สาธารณสุข

• สถานีอนามัย  1  แห่ง

4.  การบริการขั้นพื้นฐาน

                4.1  ด้านคมนาคม

• การคมนาคมติดต่อโดยทั่วไปทางรถยนต์  จะมีการใช้ทางน้ำบ้างเป็นส่วนน้อย  มีถนนลาดยางสายหลักเชื่อมติดต่อระหว่างตำบล อำเภอและจังหวัด  จำนวน 2 สาย คือ ถนนสายบางแก้วฟ้า-บางปลา   ถนนสายบางแก้วฟ้า-ลำพญา และมีถนนเชื่อมติดต่อกันทุกหมู่บ้าน  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นถนนลูกรัง  รวมทั้งสิ้น 43 สาย 

                4.2  ด้านแหล่งน้ำ

• มีแหล่งน้ำธรรมชาติ 29 สาย ได้แก่  แม่น้ำท่าจีน จำนวน 1 สาย  คู คลองทั้งหมดในตำบล  จำนวน  28  สาย  แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น จำนวน 19 แห่ง (บ่อบาดาล)  ประปาครบทุกหมู่บ้าน

 

 

 

 

 

 

5.  องค์กรชุมชนที่จัดตั้งขึ้น  

                ประกอบไปด้วยองค์กรและกิจกรรมต่างๆ   ดังนี้

                1.  กลุ่มส่งเสริมอาชีพบางระกำเพื่อการเกษตร

                2.  สถาบันการเงินชุมชนตำบลบางระกำ

                3.  สวัสดิการออมทรัพย์เพื่อสัจจะวันละบาท

                4.  สิ่งแวดล้อม

                5.  ชมรมผู้สูงอายุ

                6.  ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนตำบลบางระกำ

                7.  กลุ่มสตรี

                8.  อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

                9.  ร้านค้าชุมชน

                10.  เครือข่ายกองทุนหมู่บ้าน

                11.  วิสาหกิจชุมชน

               

ò  กลุ่มส่งเสริมอาชีพบางระกำเพื่อการเกษตร  (Bangrakam  support career for agriculture  groups)

                จัดตั้งขึ้นเพื่อการส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมให้ดำเนินกิจกรรมร่วมกัน  ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ร่วมกันแก้ไขปัญหาต่างๆ เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องทั้งภาคการผลิต  การจำหน่าย  นักวิชาการ  หน่วยงานของรัฐ  ได้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้อมูลข่าวสาร ประสบการณ์  เพื่อกำหนดมาตรฐานการปฏิบัติแนวทางการเกษตรที่ดี เพื่อเพิ่มรายได้และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

                ให้การสนับสนุนในด้านการจัดหาข้าวปลูกพันธุ์ดี  จัดหาปุ๋ยชีวภาพชนิดเม็ด  ชนิดผง และชนิดน้ำให้แก่เกษตรกร เนื่องจากในอดีตที่เคยปฏิบัติกันมาให้เกษตรกรกู้ยืมในรูปของเงินทุนทำให้เกษตรกรนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ จึงมีนโยบายเปลี่ยนแปลงการให้ความช่วยเหลือโดยให้เกษตรกรกู้ยืมเป็นปัจจัยการผลิตโดยตรงและนำปัจจัยนั้นไปทำการเพาะปลูก และนำเงินจากการขายผลิตทางการเกษตรมาชำระหนี้ที่กู้ยืมไปโดยคิดดอกเบี้ยในอัตราที่ต่ำกว่าท้องตลาด    ซึ่งมีการดำเนินงานต่างๆ ดังนี้

                -  ส่งเสริมและจัดหาข้าวปลูกพันธุ์ดี ให้แก่เกษตรกร

                -  ส่งเสริมและจัดหาปุ๋ยชีวภาพให้แก่เกษตรกร

                -  อบรมให้ความรู้ในการทำปุ๋ยชีวภาพด้วยตนเอง

                -  จัดทำแปลงสาธิตนาข้าว

                -  จัดทำปุ๋ยน้ำชีวภาพ ฮอร์โมน สารไร่แมลง เพื่อจำหน่ายแก่เกษตรกร

                -  สนับสนุนให้เกษตรกรไม่เผาฟางในนาข้าวเพื่อเป็นการคืนระบบนิเวศน์สู่ผืนดิน

 

 

 

ò  สถาบันการเงินชุมชนตำบลบางระกำ  (Bangrakam  Community  Financial  Institute)

                เป็นการยกระดับกองทุนหมู่บ้านขึ้นเป็นสถาบันการเงินชุมชน โดยการรวมตัวกันของกองทุนหมู่บ้านจำนวน 5 กองทุน เพื่อสนับสนุนการออม  ระดมเงินฝาก และปล่อยเงินกู้ในอัตราดอกเบี้ยต่ำให้แก่สมาชิก  โดยมีแผนการดำเนินงานดังนี้

แผนงาน	โครงการ
1.  ด้านสินเชื่อ	-  กู้เงินต่อยอดจาก ธ.ก.ส. -  ติดตามเร่งรัดหนี้สิน
2.  ด้านเงินฝาก	-  รวมกองทุนหมู่บ้าน -  ระดมเงินฝากจากสมาชิก
3.  ด้านรายได้อื่นๆ	-  เป็นตัวแทนในการบริการด้านอื่นๆ ของ ธ.ก.ส. -  เป็นตัวแทนสั่งซื้อสินค้าจาก สกต.
4.  แผนการตลาด	-  สนับสนุนเงินทุนให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชน - อบรมให้ความรู้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน
5.  แผนกิจกรรมต่อเนื่อง	- ให้ทุนการศึกษาบุตรหลานและพัฒนาอาชีพของสมาชิก -   การออมเงิน -  จัดทำบัญชีครัวเรือน

 

ò  สวัสดิการออมทรัพย์เพื่อสัจจะวันละบาท

                จุดประสงค์เพื่อต้องการสร้างนิสัยการออมหรือสะสมเงินของประชาชนทั่วไป ซึ่งเมื่อถึงเวลาที่เดือดร้อนสามารถนำเงินนี้มาช่วยเหลือและบรรเทาความเดือดร้อนในระดับหนึ่ง   และเป็นการเสริมสวัสดิการให้ตั้งแต่แรกเกิด จนกระทั่งเสียชีวิต   โดยมีอัตราการออม  คือออมวันละ  1  บาท  เดือนละ           30  บาท  โดยนำส่งที่สถาบันการเงินฯ  ทุกวันที่  10 ของทุกๆเดือน   จะต้องออมติดต่อกันเป็นระยะเวลา 180  วัน  (6 เดือน)   จึงจะเริ่มดำเนินการจัดสวัสดิการ  ซึ่งได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่  เดือนมีนาคม  2549          เป็นต้นมา  ปัจจุบันมีสมาชิกทั้งสิ้น  550  คน

                วิธีการดำเนินการ

                นำเงินออมทั้งหมดมารวมกันเป็น 100 %  โดยคิดอัตราส่วน

                20 %  ตั้งเป็นกองทุนกลาง

                30 %  ตั้งเป็นกองทุนกู้ยืมอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 6 ต่อปี

                50 %  จัดเป็นสวัสดิการ  6  ประเภท

                สวัสดิการ 6  ประเภท  มีดังนี้

                1.  เมื่อสมาชิกคลอดบุตรให้บุตรที่เกิดใหม่ 1,000 บาท

                2.  คนป่วยนอนโรงพยาบาลจ่ายคืนละ 100 บาท   ปีละไม่เกิน 10 คืน    ผู้ที่ใช้สิทธิ์รักษาพยาบาลจากบัตรทอง  (30 บาท รักษาทุกโรค) สามารถนำใบเสร็จรับเงินมาเบิกจ่ายได้

 

                3. สมาชิกสามารถกู้เพื่อการศึกษาโดยไม่มีดอกเบี้ยไม่เกิน 10,000 บาท  และต้องชำระคืนภายใน 1 ปี  โดยใช้ระเบียบเดียวกับสถาบันการเงินฯ

                4.  ผู้เสียชีวิตได้รับเงินช่วยเหลือในการทำศพดังนี้

                                -    5,000  บาท      ออมระยะเวลา  6 เดือน - 2  ปี

                                -  10,000  บาท      ออมระยะเวลา     2  ปีขึ้นไป

                                -  15,000  บาท      ออมระยะเวลา      4  ปีขึ้นไป

                                -   20,000  บาท     ออมระยะเวลา     8  ปีขึ้นไป

                สมาชิกต้องระบุชื่อผู้ที่จะได้รับผลประโยชน์ให้ชัดเจน

                5.  อัตราเบี้ยบำนาญสำหรับผู้ที่อายุ 60  ปีขึ้นไปสะสมสัจจะ

       J  ระยะเวลา  15  ปี   ได้บำนาญเดือนละ  300  บาท

       J  ระยะเวลา  20  ปี      ได้บำนาญเดือนละ  400  บาท

       J  ระยะเวลา  25  ปี      ได้บำนาญเดือนละ  500  บาท

                6.  สวัสดิการช่วยเหลือคนด้อยโอกาส (ผู้พิการ) ที่ยังไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ จะได้รับความช่วยเหลือ เดือนละ 30 บาท โดยฝากเงินให้  เพื่อได้รับสวัสดิการ (สำหรับคนพิการ ต้องมีสมุดประจำตัวคนพิการ)

 

ò  สิ่งแวดล้อม  (Environment)

                เนื่องจากในเขตตำบลบางระกำ มีคู คลองสาขา  จำนวนทั้งสิ้น 28  สาย  จึงได้มีการดำเนินโครงการคลองสวย น้ำใส  ซึ่งในการดำเนินการนั้นมีการจัดตั้งเครือข่ายคูคลองแต่ละคลอง  โดยการคัดเลือกคณะกรรมการภายในหมู่บ้านเพื่อคอยรับผิดชอบ ในการอนุรักษ์ ดูแล พัฒนาและรักษาสภาพแวดล้อมของ       คูคลอง  โดยองค์การบริหารส่วนตำบลบางระกำ ได้มีการตั้งงบประมาณสนับสนุนการดำเนินงาน                    ปีละประมาณ   300,000   บาท

 

ò  ชมรมผู้สูงอายุ  (Circle  of  advanced  age)

                จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อต้องการสนับสนุนให้ผู้สูงอายุได้มีการดำเนินกิจกรรมกีฬาและนันทนาการร่วมกัน เพื่อสร้างความรู้สึกให้เกิดความมั่นคงทางจิตใจ สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ตลอดจนเผยแพร่ถ่ายทอดภูมิปัญญาของผู้สูงอายุ และวัฒนธรรมพื้นบ้าน เพื่อให้สังคมและชุมชน ได้รับประโยชน์จากภูมิปัญญาผู้สูงอายุ  ซึ่งมีการจัดกิจกรรมร่วมกันในทุกวันที่  10 ของเดือน  ประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ  เช่น    การตรวจสุขภาพโดยได้รับการประสานจากโรงพยาบาลหลวงพ่อเปิ่น  การออกกำลังกาย   การนวดแผนไทย  และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกัน

 

 

 

 

 

òศูนย์การเรียนรู้ชุมชนตำบลบางระกำ (Light House Of Community Wisdom Tambon  Bangrakam)

                ได้รับการสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตศาลายา ในการถ่ายทอดความรู้ ความสามารถ ช่วยส่งเสริมและสนับสนุนให้คนในตำบลเกิดการพัฒนาอาชีพเกี่ยวกับเกษตรชีวภาพ เช่น เกษตรปลอดสารพิษ  เกษตรอินทรีย์   และการจัดภูมิทัศน์ในชุมชนให้สวยงาม  เพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์    

 

 ò  กลุ่มสตรีอาสาพัฒนาตำบลบางระกำ

                วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการรวมกลุ่ม การระดมทุนของสตรีและผู้ที่ประกอบอาชีพในลักษณะเดียวกัน มีเงินทุนและมีการแลกเปลี่ยนถ่ายทอด พัฒนาความรู้ด้านการประกอบอาชีพที่มีลักษณะเป็นรูปแบบของภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีชีวิตของชุมชน  พัฒนาผลิตภัณฑ์ของกลุ่มให้มีมาตรฐานสามารถยกระดับเป็นสินค้าหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ออกสู่ตลาดสากลได้ มีแหล่งเงินทุนสำหรับพัฒนาอาชีพ ขยายโอกาส สร้างงานและเพิ่มรายได้ให้คนในท้องถิ่น เป็นการเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนให้มีความเข้มแข็งส่งผลให้เกิดการมีส่วนร่วม และเกิดความรู้ รักสามัคคีในท้องถิ่น